I. Thực trạng
Ben cạnh những bài làm văn đạt kết quả khá, giỏi, qua bài làm văn của học sinh ở bậc THCS và THPT, chúng tôi nhận thấy còn có những hạn chế sau:
1.Một bộ phận lớn học sinh viết bài không có dàn ý, không viết theo cấu trúc của dạng bài.Học sinh thường viết theo cảm xúc, cảm tính, sự suy diễn chủ quan của bản thân, viết không rõ các luận điểm, luận cứ.
2. Học sinh hiểu không đúng nội dung của văn bản hoặc nội dung đề văn yêu cầu.
3. Học sinh thiếu vốn từ để diễn đạt
4. Học sinh chưa có ý thức tự đọc, tự học ở nhà do vậy lượng kiến thức bị hạn chế
5. Học sinh viết chữ và trình bày cẩu thả, dùng từ sai.
6. Một bộ phận học sinh hiểu sai, hiểu lệch các vấn đề nghị luận xã hội.
Ảnh minh họa nguồn internet
7. Một bộ phận học sinh có quan niệm môn văn là môn học “phụ”,không cần thiết.
8. Học sinh hiểu bài máy móc, không có kĩ năng phân tích, lập luận
9. Thiếu tính sáng tạo. Vì vậy khi gặp vấn đề mới thì không lý giải được đúng hướng.
10. Thiếu khả năng cảm thụ văn học. Do không dựa vào đặc trưng của bộ môn văn dẫn đến suy diễn không có cơ sở khoa học về ý nghĩa của tác phẩm
11. Học sinh chỉ học đối phó với các kỳ thi, quá trình học tập không liên tục.
12. Học sinh trả lời các câu đọc hiểu không chính xác.
13. Học sinh không có dẫn chứng để minh họa vấn đề nghị luận văn học và nghị luận xã hội.
II. Quy trình học tốt văn bản Ngữ văn
Để học tốt môn Ngữ văn ở trường THPT người học cần có sự chuẩn bị, tìm hiểu những vấn đề cơ bản sau:
1. Đọc kĩ văn bản trong sách giáo khoa, hiểu mục đich, yêu cầu của bài học
2. Nắm được những vấn đề khái quát ở phần tri thức Ngữ văn. Hiểu và ghi nhớ những đặc trưng của từng thể loại văn bản.
3. Đọc kĩ hướng dẫn chuẩn bị bài, trả lời các câu hỏi trong sách giáo khoa
4. Tìm hiểu tác giả: vị trí, phong cách nghệ thuật, đóng góp của nhà văn, nhà thơ
5. Hiểu đặc trưng thể loại và cách phân tích thể loại đó
6. Thực hành vận dụng phân tích các yếu tố nghệ thuật và nội dung của văn bản.
7. Nắm vững cách viết đoạn văn, bài văn
8. Tích lũy hệ thống dẫn chứng để vận dụng làm văn nghị luận xã hội
9. Nắm vững cách viết mở đoạn, thân đoạn, kết đoạn
10. Nắm vững cách viết mở bài, thân bài, kết bài.
11. Học sinh cần đọc tác phẩm và sách tham khảo để mở rộng vốn hiểu biết, vốn từ ngữ và học tập cách diễn đạt khi viết văn.
12. Tự giác luyện tập các dạng đề văn đọc hiểu, nghị luận văn học, nghị luận xã hội.
(Thụy Liên)